Mimari Tasarım Süreci

Elif Su Yapı

Blog

Mimari Tasarım Süreci
Yapılacak yapının planları, dış görünüşü, kitlelerin birbirleriyle oranı, iç tertipleri ve tüm ayrıntıları hakkında bilgi veren projelere mimari proje denir.

İlk İncelemeler:

Mimari projelere başlanmadan önce göz önünde bulundurulması gereken çalışmaların tümüne ilk inceleme denir.
Maddeler halinde yazacak olursak;

  • Mimar, yerinde inceleme yaparak arsanın çapa uygunluğunu kontrol eder.
  • Arsanın yol şebekesi, kanalizasyon, elektrik ve bunlarla ilgili bağlantıları kontrol eder.
  • Arsada varsa ağaçlar, kuyu, havuz, sarnıç vb kontrol eder.
  • Topoğrafik durumunu inceler.
  • İmar durumunu çıkarır.
  • İklim şartlarını inceler.
  • Proje herhangi bir özellik arz ediyorsa (fabrika, üretim çiftliği vb gibi) uzman kişilerden gerekli bilgileri alır.

Mimarlar bu verilerle bir bağlantı şeması ortaya çıkarır.

Eskizler :

Mimari projenin en önemli çalışma dönemidir ve bu çizimlere taslak da denir.
Sıralamaya Göre Şöyle;

  • Taslaklar serbest elle kareli ve eskiz kâğıtlarına yaklaşık ölçüde çizilir.
  • Yapının büyüklüğüne göre plan kesit ve görünüşler 1/100-1/200, oturuş planları 1/500-1/1000 ölçeği kullanılarak çizilir.
  • Duvar kalınlıkları biraz farklı olsada tek çizgi olarak çizilir.
  • Bilirkişilerin fikirleri alınır.
  • Mühendislerle bilgi alıverişi yapılır.
  • Civardaki mimari göz önünde bulundurulur.
  • Kullanacak olanların yaşantı, örf, adet, gelenek ve görenekleri göz önünde bulundurulur.
  • Taslak, insan, hayvan, ağaç ve araç gibi sembollerle donatılır.
  • Gerekli görülmüş ise perspektif çizilir ve maket hazırlanır.

Ön Proje :

 Avan proje, belirli bir konunun verilen proğrama ve arsa durumuna göre uygun bir çözümün bulunarak, ana fikirlerin uygun bir ölçekle (1/500,1/200,1/100) durum planı, kat planları yapı görünüş ve kesit resimleri halinde kağıda çizilmesiyle hazırlanan ve mal sahibine verilen bir projedir.

Projede bulunan planlar şöyledir;

  • Vaziyet (oturuş-durum) Planları
  • Planlar(kat planları)
  • Kesitler
  • Görünüşler
  • Çatı panları

Kesin Proje :

Kesin proje çizilirken izlenmesi gereken bazı kurallar vardır. Proje çiziminde bölgedeki rüzgar ve kuzey yönü gösterilir. Ayrıca çevrede bulunan binalar, sınır, binaların yerleşimi de bu projede belirlenir. Çizim sırasında bloklar belirlenir ve toplam inşaat alanının ne kadar olacağı yazılır.
İnşaatın yerleşimi ve yol gibi sınırlara ne kadar uzaklıkta olacağı detaylı bir şekilde belirtilir. Ayrıca merdiven detayları ve kotlar belirlenir. Binada kullanılacak olan tesisatlar belirlenir ve kotlara uygun olarak yerleştirilir.

Kesin projede bulunması gereken planlar şunlardır :

  • Vaziyet planları
  • Planlar (kat planları)
  • Kesitler
  • Görünüşler
  • Çatı planları
  • Asma tavan planı
  • Detay listesi

Uygulama Projesi :

Uygulama projesi, kesin projeden sonra çizilir. Bu proje kapsamında inşaat için gerekli tüm ölçüleri tesisat planları, elemanlar, referanslar ve çizimler yer alır. Tüm bu bileşenlerin eksiksiz bir şekilde proje üzerinde belirtilmesi gerekir. Proje çizimi yapılırken, inşaat sürecinde ihtiyaç duyulacak bilgilerin detaylı ve açık bir şekilde belirtilmesi gerekir. Ayrıca inşaat malzemeleri imalatı sırasında gerekecek tüm malzeme detayları da proje kapsamında belirtilir. Uygulama projesi, bir yapının inşa edilmesi için ihtiyaç duyulan tüm bilgileri bulundurmalıdır.

Detay Resimleri :

Detay bölümlerinden oluşan bu bölümdeki resimler plan, kesit ve görünüşlerden önce eskizi yapılırsa, uygulama projesinin esas resimleri olan plan, kesit ve görünüşler, daha doğru bir şekilde elde edilebilir. Kesin proje döneminde hazırlanan listedeki detaylar yine aynı listede belirtilen ölçekler kullanılarak çizilir. Bu dönemde; yapım için gerekli çatı detayları, merdiven, doğrama, döşeme, duvar ve tavan kaplaması; boya badana, aydınlatma ısıtma havalandırma ve klimalı cihazların mimari ile ilgili detayları; dilatasyon, sabit mobilya ve tesisat projelerinde gösterilen yapı elemanlarının detayları ile bahçe düzenlemesine ait detay resimlerini içerir.

Detay resimleri 8 başlık altında çizilir ;

  • Genel sistem detayları
  • Kısmi detay sistemleri
  • Çatı detayları
  • Merdiven detayları
  • Doğrama detayları
  • Asma tavan detayları
  • Duvar kaplama ve lambri detayları
  • Yapının fonksiyonu ile ilgili özel imalat detayları
  • Boya ve kaplama detayları

Planlar :

Yapının inşa edilebilmesi için, gerekli tüm projenin bölümlerini meydana getiren ve belirli ölçekler ve kuralarla çizilen resimlerdir. Uygulama projesinde çizilen planlara kat planları da denir.

Kat Planları 6 ad altında çizilirler;

  • Bodrum kat planı
  • Zemin kat planı
  • Normal kat planları (1. kat- 2. kat? vb)
  • Asma kat planı
  • Çekme kat planı
  • Çatı planları

Kesitler :

Bir cismin kesildiği varsayılarak, görünmeyen iç kısımlarının görünür olarak ifade edildiği görünüşlere “Kesit Görünüş” denir. Cismin görünmeyen bu detaylarının görünür hale getirilerek anlaşılır olması ve ölçülendirilebilmesi için kesit alma işlemi yapılır.

Görünüşler :

Bulundukları düşey düzlemlere göre farklı çizim tekniği ile tüm cephelerden bakılarak çizilen planlardır. Görünüşler üzerinde kapı, pencere, balkon, yağmur olukları, denizlik altları, kalkan duvarları, mahya, saçaklar ve bacalar çizilerek kodlandırılır. Ayrıca cephe kaplama malzemesi ve renler yazılır, cephedeki hareketlilik belirtilir ve gerekiyorsa not alınır.